Dlaczego port naczyniowy chroni obwodowy układ krwionośny w trakcie długotrwałych wlewów onkologicznych

Wielomiesięczna terapia dożylna w chorobach onkologicznych wymaga systematycznego podawania leków bezpośrednio do krwiobiegu. Kaniulacja naczyń na dłoniach i przedramionach stanowi podstawową metodę podawania płynów, jednak przy długotrwałym leczeniu szybko ujawnia swoje fizyczne ograniczenia.

Powtarzane wkłucia do żył obwodowych powodują mechaniczne uszkodzenie ścian naczyń, a także wystawiają je na regularny kontakt z silnie działającymi substancjami. Naczynia te charakteryzują się stosunkowo małą średnicą i powolnym przepływem krwi. Przedłużony kontakt nabłonka ze środkami cytostatycznymi sprzyja rozwojowi stwardnienia oraz stopniowemu zwężaniu światła żył. Taka budowa anatomiczna sprawia, że każda kolejna kaniulacja staje się trudniejsza. Konieczność zabezpieczenia układu krwionośnego przed powikłaniami skłania specjalistów do poszukiwania trwalszych form dostępu.

Jak budowa portu naczyniowego wpływa na dystrybucję leku?

System ten to podskórny implant składający się z dwóch biokompatybilnych elementów. Pierwszym z nich jest tytanowa lub wykonana z tworzywa sztucznego komora, która posiada samouszczelniającą się silikonową membranę. Lekarz chirurg umieszcza ją bezpośrednio pod skórą w górnej części klatki piersiowej. Drugi element stanowi cienki cewnik połączony z komorą. Specjalista prowadzi go wewnątrz ciała tak, aby jego ujście znalazło się w żyle głównej górnej lub na jej pograniczu z prawym przedsionkiem serca.

Konstrukcja układu całkowicie zmienia drogę podania preparatów farmakologicznych. Płyn wprowadzany dedykowaną igłą Hubera do komory omija delikatne żyły rąk. Żyła główna górna charakteryzuje się bardzo dużą średnicą oraz intensywnym przepływem krwi. Wprowadzenie wlewu w to miejsce skutkuje natychmiastowym rozcieńczeniem cytostatyków w dużym strumieniu krwiobiegu. Mechanizm ten drastycznie obniża miejscowe stężenie substancji aktywnej. Odpowiednio dobrany i założony port do chemii ułatwia personelowi medycznemu realizację zaplanowanych cykli. Krew błyskawicznie rozprowadza rozcieńczony lek, co chroni ściany naczyniowe przed bezpośrednim podrażnieniem chemicznym.

Stabilność dostępu naczyniowego i ochrona przed wynaczynieniem

Standardowa kaniula obwodowa służy z założenia do prowadzenia terapii przez bardzo krótki czas. Personel pielęgniarski musi zmieniać miejsce wkłucia wenflonu co kilka dni ze względów higienicznych. Umieszczenie igły w przedramieniu sprawia, że pozycja cewnika w naczyniu reaguje na każdy ruch kończyny. Wielogodzinne wlewy wymagają od pacjenta dłuższego przebywania w nieruchomej pozycji, by utrzymać ciągłość przepływu i uniknąć mechanicznego uszkodzenia żyły.

Całkowicie podskórny układ charakteryzuje się odmienną stabilnością mechaniczną. Komora opiera się na powięzi mięśniowej klatki piersiowej, a cewnik biegnie stałym torem wewnątrz tkanek. Zintegrowany z ciałem system ogranicza ryzyko przypadkowego przemieszczenia się końcówki wewnątrz naczynia podczas ruchów pacjenta na łóżku szpitalnym. Brak wystających na zewnątrz plastikowych elementów zapobiega zaczepieniu o ubranie. Taka stabilizacja sprzętu zmniejsza prawdopodobieństwo wynaczynienia leków onkologicznych poza światło żyły.

Przedostanie się toksycznych preparatów do tkanek otaczających naczynie krwionośne stanowi poważne powikłanie terapii. Właściwe osadzenie implantu zapewnia powtarzalną drogę dla wprowadzanych substancji. Świadczeniami medycznymi w zakresie implantacji i usuwania takich układów zajmuje się Dariusz Jędrasiak Gabinet Lekarski. Lekarz ten posiada specjalizację z anestezjologii i intensywnej terapii, a od 2018 roku przeprowadził ponad 4657 zabiegów. Procedury te odbywają się w warunkach znieczulenia w Szpitalu Opieki Krótkoterminowej Centrum Attis zlokalizowanym w Warszawie.

Specjaliści onkologii klinicznej analizują stan układu żylnego przed każdym nowym procesem terapeutycznym. Zalecenie wdrożenia stałego dostępu centralnego pojawia się najczęściej w określonych sytuacjach klinicznych:

• planowana wielomiesięczna chemioterapia z wykorzystaniem leków o działaniu drażniącym,
• przewidywana duża liczba cykli terapeutycznych,
• zdiagnozowany brak możliwości wielokrotnej kaniulacji zniszczonych żył obwodowych.

Decyzję o implantacji przyspiesza sytuacja, w której personel już na początkowym etapie odnotowuje trudności z założeniem standardowego wenflonu. System centralny rozwiązuje problem konieczności ciągłego poszukiwania odpowiednich żył na rękach pacjenta. Zamknięcie drogi dożylnej całkowicie pod skórą eliminuje potrzebę stosowania zewnętrznych opatrunków w okresach przerw między wlewami. Wdrożenie takiego rozwiązania ułatwia prowadzenie długoterminowego leczenia i chroni obwodowy układ krwionośny przed degradacją.